Nhiều người hiện nay khó có thể sống thiếu điện thoại thông minh. Đặc biệt với trẻ nhỏ và thanh thiếu niên, việc sử dụng quá mức và lệ thuộc vào mạng xã hội, điện thoại hay máy tính bảng đang trở thành vấn đề mang tính toàn cầu. Ở lứa tuổi này, não bộ chưa phát triển hoàn thiện, khả năng phân định và đánh giá thông tin còn hạn chế. Việc đắm chìm quá lâu trên không gian mạng có thể khiến nhiều em rơi vào trạng thái lo âu, chịu áp lực nặng nề, thậm chí trầm cảm.
Chính vì vậy, nhiều quốc gia đang tìm cách siết chặt việc truy cập mạng xã hội của trẻ vị thành niên. Mới đây, Chính phủ Tây Ban Nha xem xét soạn thảo dự luật cấm sử dụng mạng xã hội đối với người dưới 16 tuổi. Nếu được thông qua, Tây Ban Nha sẽ là một trong những nước châu Âu đi đầu trong kiểm soát quyền truy cập mạng xã hội của trẻ vị thành niên. Tuy nhiên, đề xuất này cũng vấp phải nhiều ý kiến trái chiều, đặc biệt từ chính những người trẻ.
Thủ tướng Pedro Sánchez cho biết dự luật nhằm bảo vệ trẻ khỏi nội dung độc hại và áp lực trên không gian mạng. Maria Ortega Abad, 15 tuổi, cho rằng việc giới hạn ở mức độ nhất định là cần thiết vì mạng xã hội có cả mặt tích cực và tiêu cực. Theo em, ở độ tuổi đang hình thành tính cách, nhiều bạn trẻ dễ so sánh bản thân với người khác hoặc làm theo lời khuyên của người nổi tiếng trên mạng. Tuy nhiên, mạng xã hội cũng giúp kết nối và học hỏi thêm nhiều điều mới.
Trong khi đó, Victor Linares Martinez, 12 tuổi, bày tỏ mong muốn tiếp tục sử dụng mạng xã hội để giữ liên lạc với bạn bè, nếu không sẽ cảm thấy mất kết nối.
Động thái của chính phủ Tây Ban Nha nhận được sự ủng hộ từ các tổ chức bảo vệ trẻ em như Phong trào OFF tại Madrid. Ông Diego Hidalgo, người sáng lập phong trào, cho rằng xã hội đang phải trả giá lớn về sức khỏe tâm thần của trẻ em và thanh thiếu niên. Theo ông, cần đặt ra giới hạn rõ ràng hơn, thậm chí nâng độ tuổi cấm lên 18 để bảo vệ các em trong giai đoạn phát triển quan trọng.
Tây Ban Nha đang tiếp bước Australia, Đan Mạch và Pháp trong việc siết chặt quản lý không gian mạng đối với trẻ vị thành niên. Lệnh cấm được xem là biện pháp nhằm tạo khoảng lùi trước những nội dung độc hại khi trẻ chưa đủ khả năng tự bảo vệ.
(Ảnh minh họa: Unsplash)
Các thống kê cho thấy trung bình mỗi người trưởng thành dành từ 3 đến 5 tiếng mỗi ngày để sử dụng điện thoại, riêng thanh thiếu niên có thể cao hơn nhiều. Số giờ này gần bằng thời gian ngủ khoảng 7 tiếng mỗi đêm. Ước tính khoảng 12 phút, người dùng lại kiểm tra điện thoại 1 lần, thậm chí ở một số quốc gia là 5 đến 6 phút 1 lần. Các nhà tâm lý học cảnh báo vòng lặp này có thể bào mòn sức khỏe tinh thần, khiến con người rơi vào trạng thái lệ thuộc một cách vô thức.
Không chỉ các chính phủ, doanh nghiệp công nghệ cũng chịu áp lực điều chỉnh. Tại Triển lãm Di động Thế giới 2026 ở Barcelona, xu hướng nổi bật là các giải pháp giúp hạn chế phụ thuộc vào thiết bị di động. Nhiều hãng ra mắt tính năng kiểm soát thời gian sử dụng thay vì chỉ tập trung vào hiệu năng.
HMD của Phần Lan giới thiệu chế độ “Detox” cho phép người dùng tạm ngắt ứng dụng gây xao nhãng trong 1, 2 hoặc 4 giờ. Ông Ming Li, Giám đốc Tiếp thị HMD, cho biết mục tiêu là giúp người dùng chủ động kiểm soát thời gian.
Bên cạnh đó, các mẫu điện thoại “tối giản” như Light Phone của một công ty Mỹ loại bỏ tính năng gây nghiện, chỉ giữ các chức năng thiết yếu như gọi điện, nhắn tin, xem bản đồ, ghi chú, chụp ảnh, báo thức và nghe nhạc. Ông Kaiwei Tang, Giám đốc điều hành Light Phone, nhấn mạnh công nghệ cần hỗ trợ cuộc sống thay vì chi phối con người.
Theo ông Ben Wood từ CCS Insight, việc sử dụng mạng xã hội trên điện thoại di động đang trở thành tâm điểm lo ngại, đặc biệt với người dùng trẻ. Nếu các nền tảng không chủ động trao thêm quyền kiểm soát cho người dùng, họ có thể phải đối mặt với áp lực pháp lý ngày càng gia tăng.
Triển lãm năm 2026 dự kiến thu hút hơn 100 nghìn đại biểu và hàng nghìn doanh nghiệp công nghệ. Việc “cai nghiện kỹ thuật số” trở thành chủ đề nổi bật cho thấy thông điệp rõ ràng: công nghệ được tạo ra để phục vụ con người và con người cần chủ động tái lập ranh giới trong việc sử dụng.
Bình luận (0)