Kinh tế thế giới giai đoạn cuối năm 2025 đang đặt cộng đồng doanh nghiệp trước một phép thử nghiệt ngã: Lạm phát chi phí. Từ giá năng lượng, nguyên liệu thô đến chi phí logistics xuyên biên giới, tất cả đang tạo nên một "cơn bão" bào mòn lợi nhuận. Tuy nhiên, thay vì chỉ thụ động cắt giảm nhân sự hay thu hẹp quy mô như trước đây, một thế hệ doanh nghiệp mới tại Việt Nam đang chọn cách đối đầu bằng những "vũ khí" sắc bén hơn, đoa là tối ưu hóa chuỗi cung ứng bằng dữ liệu và tái định nghĩa giá trị sản phẩm.
Chìa khóa giữ lợi nhuận cho doanh nghiệp trong cơn bão chi phí
Tại các khu công nghiệp trọng điểm, câu chuyện giữ lợi nhuận nay đã chuyển từ bảng cân đối kế toán sang những dây chuyền sản xuất tự động hóa. Việc duy trì biên lợi nhuận ổn định không còn phụ thuộc vào việc đàm phán giảm giá nguyên liệu, vốn đã chạm trần mà nằm ở khả năng kiểm soát lãng phí trong từng quy trình nhỏ nhất.
Theo ông Trần Mạnh Hùng, chuyên gia phân tích kinh tế - thị trường độc lập, nghịch lý hiện nay là doanh nghiệp càng cố thắt chặt chi phí một cách cơ học, họ càng dễ bị tổn thương trước những cú sốc thị trường. Chìa khóa thực sự nằm ở 'chi phí cơ hội' và 'hiệu suất thực'. Những doanh nghiệp đầu tư vào quản trị số để dự báo được biến động giá nguyên liệu trước 3-6 tháng đang có biên lợi nhuận cao hơn hẳn phần còn lại. Chúng ta đang chuyển dịch từ kinh tế quy mô sang kinh tế hiệu suất.
Ghi nhận thực tế tại Công ty Cổ phần Chế tạo máy Vinh Nam, doanh nghiệp thuộc ngành phụ trợ, ông Trần Thế Vinh, Giám đốc điều hành chia sẻ một góc nhìn đầy mới mẻ: "Chúng tôi không chọn cách mua nguyên liệu rẻ nhất, vì rẻ thường đi kèm với tỷ lệ lỗi cao, gây lãng phí nhân công. Thay vào đó, chúng tôi đầu tư vào hệ thống cảm biến AI để giảm tỷ lệ sản phẩm lỗi xuống dưới 0,1%. Việc tiết kiệm từ giảm phế phẩm và tối ưu điện năng giúp chúng tôi giữ vững lợi nhuận mà không cần tăng giá bán, giúp giữ chân khách hàng trong bối cảnh đối thủ đang buộc phải tăng giá để sống sót".
Không chỉ trong sản xuất, ngành dịch vụ cũng đang tìm thấy "lối thoát" riêng. Bà Mai Lan, chủ chuỗi cung ứng thực phẩm sạch GreenLife chia sẻ: "Chi phí logistics hiện nay chiếm tới 30% giá thành. Chúng tôi đã thay đổi chiến lược bằng cách 'địa phương hóa' nguồn cung, bắt tay trực tiếp với các trang trại vệ tinh trong bán kính 50km thay vì nhập khẩu từ xa. Sự chủ động này giúp GreenLife cắt giảm được gánh nặng chi phí vận chuyển và bảo quản, đồng thời tạo ra giá trị tươi ngon vượt trội để thuyết phục khách hàng",
Sự chuyên nghiệp hóa trở thành tấm khiên trước cơn bão chi phí
Cuộc chơi giữ lợi nhuận hiện nay không chỉ là bài toán của riêng doanh nghiệp, mà còn là sự cân não của các nhà đầu tư. Dòng vốn đang có xu hướng rút khỏi những doanh nghiệp thâm dụng lao động giá rẻ và đổ vào những đơn vị có khả năng tự chủ về công nghệ và năng lượng. Ông Steven Wang, đại diện một quỹ đầu tư tư nhân tại khu vực ASEAN nhận định: "Chúng tôi không còn nhìn vào doanh thu ròng để đánh giá sức khỏe doanh nghiệp. Tiêu chí hàng đầu lúc này là 'khả năng chống chịu chi phí'. Một doanh nghiệp biết cách tận dụng năng lượng áp mái hay có quy trình tái chế chất thải tại chỗ sẽ có xếp hạng tín nhiệm cao hơn. Đầu tư vào bền vững chính là cách phòng thủ chi phí hiệu quả nhất trong dài hạn".
Sự chuyên nghiệp hóa còn thể hiện rõ trong việc doanh nghiệp xây dựng "liên minh chi phí". Thay vì mạnh ai nấy chạy, các nhóm doanh nghiệp cùng ngành đang bắt đầu bắt tay nhau để mua chung nguyên liệu số lượng lớn, hoặc dùng chung hệ thống kho bãi để giảm áp lực tài chính. Đây là bước tiến quan trọng từ tư duy đối đầu sang tư duy hợp tác cộng sinh.
Người tiêu dùng, mắt xích cuối cùng của chuỗi giá trị, cũng đang có những chuyển biến tích cực. Chị Tạ Hoàng Hương, người tiêu dùng tại Hà Nội cho biết: "Tôi hiểu rằng giá cả tăng là xu hướng chung. Tuy nhiên, tôi sẵn sàng chọn những thương hiệu minh bạch về giá và cam kết chất lượng. Nếu doanh nghiệp tăng giá nhưng chứng minh được họ đang nỗ lực chuyển đổi sang sản xuất xanh, giảm lãng phí, tôi vẫn sẽ ủng hộ vì đó là sự phát triển bền vững cho chính tương lai chúng ta".
"Cơn bão" chi phí năm 2025 không chỉ mang lại thách thức, mà còn đóng vai trò như một chất xúc tác để thanh lọc thị trường. Những doanh nghiệp vượt qua được giai đoạn này sẽ là những đơn vị chuyên nghiệp nhất, tinh gọn nhất và sở hữu năng lực sáng tạo mạnh mẽ nhất. Lợi nhuận giờ đây không chỉ là con số dư trên sổ sách, mà là phần thưởng cho những cái đầu dám thay đổi và những trái tim dám kiên định với con đường minh bạch, hiệu quả./.
Bình luận (0)