CẬP NHẬT: Iran bầu thành viên Hội đồng lãnh đạo tạm thời sau khi Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei thiệt mạng

Ngày 1/3, Chính quyền Iran đã bổ nhiệm ông Ayatollah Alireza Arafi vào Hội đồng lãnh đạo lâm thời, cơ quan sẽ điều hành đất nước sau khi Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei thiệt mạng.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội X, người phát ngôn của Hội đồng Phân định Lợi ích Quốc gia Mohsen Dehnavi cho biết hội đồng này đã bầu ông Ayatollah Alireza Arafi làm thành viên của Hội đồng lãnh đạo lâm thời. Hội đồng, cũng bao gồm cả Tổng thống và người đứng đầu ngành tư pháp, sẽ lãnh đạo đất nước cho đến khi Hội đồng chuyên gia bầu ra "một nhà lãnh đạo thường trực càng sớm càng tốt".

Theo truyền thông Iran, sau khi xác nhận Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei thiệt mạng, Chính phủ Iran tuyên bố quốc tang trong 40 ngày, cùng 7 ngày không làm việc trên toàn quốc để tưởng nhớ ông.

Truyền thông địa phương ngày 1/3 đưa tin người đứng đầu Cơ quan tình báo cảnh sát Iran, Tướng Gholamreza Rezaian đã thiệt mạng trong các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào nước Cộng hòa Hồi giáo này.

Hãng thông tấn Fars cùng các cơ quan truyền thông khác nêu rõ Tướng Gholamreza Rezaian, người đứng đầu Cơ quan tình báo cảnh sát quốc gia, đã thiệt mạng sau các cuộc tấn công ngày 28/2.

Cùng ngày 1/3, quân đội Iran xác nhận không quân nước này đã tấn công các căn cứ của Mỹ tại Vịnh Persian và Iraq. Trong khi đó, quân đội Israel tuyên bố đã phát động đợt tấn công quy mô lớn "vào trung tâm Tehran." Ngay sau đó, một vụ nổ lớn làm rung chuyển thủ đô của Iran, tạo ra một cột khói khổng lồ bốc lên không trung.

Hiện chưa rõ mục tiêu của vụ nổ, nhưng dường như tập trung vào một khu phố, nơi đặt trụ sở cảnh sát và Đài truyền hình nhà nước Iran.

Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) cho biết trong 24 giờ qua, không quân nước này đã thả hơn 1.200 đơn vị vũ khí xuống các mục tiêu tại Iran.

Giới chức Israel đánh giá các đợt tấn công đáp trả mới nhất của Iran từ chiều 28/2 đến sáng 1/3 có cường độ cao nhưng số lượng tên lửa mỗi đợt tương đối hạn chế. Giới phân tích nhận định Tehran có thể đang áp dụng chiến thuật tiêu hao hoặc đối mặt khó khăn trong điều phối chiến dịch khi phải đồng thời nhắm mục tiêu vào Israel và các căn cứ Mỹ trong khu vực.

Đại sứ Việt Nam tại Iran Nguyễn Lương Ngọc cho biết từ sáng 28/2, khi các cuộc tấn công xảy ra, đường phố tương đối hỗn loạn, giao thông tắc nghẽn. Đến chiều cùng ngày, người dân hạn chế ra đường dù vẫn xuất hiện nhiều tiếng nổ lớn.

Theo Đại sứ Nguyễn Lương Ngọc, Internet bị gián đoạn, một số cửa hàng đóng cửa nhưng không có hiện tượng tích trữ thực phẩm. Nhìn chung, người dân lo lắng nhưng không quá hoảng sợ.

Về công tác bảo hộ công dân, ông Nguyễn Lương Ngọc cho biết hiện có 38 công dân Việt Nam tại Iran, gồm 23 cán bộ và gia đình Đại sứ quán, 13 công dân định cư và 2 sinh viên.

Ngay từ tháng 1/2026, Đại sứ quán đã phối hợp với các đơn vị của Bộ Ngoại giao xây dựng phương án chi tiết bảo hộ công dân và chuẩn bị nguồn lực liên quan. Sáng 26/2, 19 cán bộ và gia đình đã được sơ tán tới một thành phố phía Bắc Iran, cách Tehran khoảng 400 km, gần biển Caspi. Đây là khu vực hẻo lánh, không có các mục tiêu nhạy cảm có thể bị tấn công và hiện vẫn yên tĩnh, an toàn.

Trong khi đó, 2 sinh viên lưu trú tại thành phố Gazville, cách Tehran 200 km, hiện vẫn an toàn và tâm lý ổn định.

Truyền thông nhà nước Iran xác nhận Bộ trưởng Quốc phòng Aziz Nasirzadeh và Tổng Tham mưu trưởng Lực lượng vũ trang, Trung tướng Abdolrahim Mousavi, đã thiệt mạng trong đợt tấn công. 

Hãng tin bán chính thức Tasnim cho biết ông Mousavi, người đảm nhiệm vị trí này sau khi người tiền nhiệm thiệt mạng trong cuộc xung đột 12 ngày hồi tháng 6/2025, đã tử vong trong các cuộc không kích.

Trước đó, Iran cũng xác nhận Thiếu tướng Mohammad Pakpour, chỉ huy Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), và ông Ali Shamkhani, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia, đã thiệt mạng.

Cùng thời điểm, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cho biết đã phát động "làn sóng thứ 6" tấn công nhằm vào Israel và các căn cứ Mỹ trong khu vực. Tại Israel, quân đội thông báo phát hiện tên lửa phóng từ Iran, hệ thống phòng thủ được kích hoạt và còi báo động vang lên tại miền Trung và miền Nam.

Cục Hàng không Việt Nam vừa cung cấp thông tin liên quan về việc khai thác vận chuyển hàng không trong tình hình chiến sự tại khu vực Trung Đông hiện nay.

Theo đó, nhiều hãng hàng không như Qatar Airways, Emirate Airlines đăng tải thông báo hỗ trợ hành khách trên trang web của Hãng. Phòng vé tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh đã mở cửa trong ngày hôm nay để hỗ trợ hành khách đổi vé và làm các thủ tục vé.

Các nước như Iran, Iraq, Kuwait, Qatar, Các tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) và Israel đã công bố đóng cửa hoặc hạn chế không phận nhằm bảo đảm an ninh quốc gia trong bối cảnh chiến sự leo thang.

Các cảng hàng không như Dubai, Abu Dhabi và Doha International Airport cũng tạm dừng khai thác hoặc hạn chế hoạt động bay do các lệnh đóng không phận và nguy cơ an toàn đối với hoạt động hàng không dân dụng.

Tình hình này đã gây ra gián đoạn quy mô lớn đối với mạng bay toàn cầu, nhiều hãng hàng không quốc tế đã hủy hoặc điều chỉnh lịch khai thác, đặc biệt các tuyến đi/đến Trung Đông và các đường bay nối châu Âu - châu Á qua khu vực này đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

 Cục Hàng không Việt Nam yêu cầu Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam chủ động xây dựng các giải pháp điều hành bay linh hoạt, kịp thời cung cấp thông tin chính xác cho các hãng hàng không.

Các hãng hàng không có đường bay đi, đến hoặc bay qua khu vực bị ảnh hưởng cần thường xuyên theo dõi, cập nhật tình hình xung đột quân sự và chủ động đánh giá nguy cơ tiềm ẩn.

Cơ quan quản lý yêu cầu các đơn vị phải cập nhật đầy đủ các cảnh báo an toàn từ các tổ chức quốc tế như ICAO, IATA, EASA để đưa ra quyết định vận hành phù hợp, đồng thời lựa chọn các đường hàng không thay thế an toàn, tuyệt đối không cho tàu bay khai thác bay qua các khu vực đang có xung đột hoặc vùng trời bị ảnh hưởng.

Cục Hàng không Việt Nam cũng chỉ đạo các hãng hàng không phải thực hiện nghiêm túc nghĩa vụ với hành khách.

Khi có thay đổi về kế hoạch khai thác do ảnh hưởng của chiến sự, các hãng cần kịp thời thông tin đầy đủ, giải thích rõ nguyên nhân và cung cấp bảng thời gian bay mới để hạn chế bất tiện cho người dân.

Trong quá trình triển khai, nếu có quyết định điều chỉnh kế hoạch khai thác, các hãng phải báo cáo kịp thời về Cục Hàng không Việt Nam để phối hợp xử lý.

Đồng thời, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam và các cảng vụ hàng không có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ với đơn vị phục vụ mặt đất để duy trì trật tự, an ninh và xây dựng phương án hỗ trợ hành khách bị ảnh hưởng bởi việc chậm, hủy chuyến hoặc điều chỉnh đường bay tại các cảng hàng không.

Sáng 1/3 theo giờ Việt Nam, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc tổ chức họp khẩn về cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran. Cuộc họp được triệu tập theo yêu cầu của Pháp, Bahrain và Colombia, do Vương quốc Anh - Chủ tịch luân phiên Hội đồng Bảo an tháng này - chủ trì.

Phát biểu tại cuộc họp, Tổng Thư ký Liên hợp quốc António Guterres bày tỏ quan ngại về các hành động leo thang quân sự tại Trung Đông, nhấn mạnh việc Mỹ và Israel sử dụng vũ lực tấn công Iran, cùng các hành động đáp trả của Iran trên khắp khu vực, đã làm suy yếu hòa bình và an ninh quốc tế.

Ông António Guterres kêu gọi giảm leo thang và chấm dứt ngay lập tức các hành động thù địch, cảnh báo nếu không, tình hình có thể dẫn tới một cuộc xung đột lớn hơn, gây hậu quả nghiêm trọng cho thường dân và sự ổn định khu vực.

Về phía các bên liên quan trực tiếp, Mỹ và Israel cho rằng các cuộc tấn công là cần thiết nhằm ngăn chặn khả năng tên lửa đạn đạo của Iran. Trong khi đó, Iran đánh giá các cuộc tấn công này thiếu cơ sở pháp lý và bác bỏ các cáo buộc liên quan đến chương trình hạt nhân.

Các quốc gia khác tại cuộc họp đều kêu gọi các bên kiềm chế và nhanh chóng tìm kiếm giải pháp nhằm bảo đảm an ninh, ổn định cho khu vực. Một số ý kiến cho rằng các cuộc tấn công của Mỹ và Israel là hành động vũ trang nhằm vào một quốc gia độc lập, có chủ quyền, vi phạm Hiến chương Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế.

Đại sứ Trung Quốc tại Liên hợp quốc, ông Phó Công, nhấn mạnh chủ quyền, an ninh và toàn vẹn lãnh thổ của Iran cũng như các nước trong khu vực phải được tôn trọng, đồng thời bày tỏ lấy làm tiếc trước những thương vong đối với thường dân do xung đột gây ra.

Trong khi cuộc họp diễn ra, Chủ tịch Đại hội đồng Liên hợp quốc, Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới, Cao ủy Nhân quyền Liên hợp quốc và Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế cũng kêu gọi các bên kiềm chế, tránh mọi rủi ro về an toàn hạt nhân cho người dân trong khu vực và giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình.

Tại cuộc họp, nhiều quốc gia bày tỏ lo ngại các hành động quân sự hiện nay có thể cuốn các nước Trung Đông vào vòng xoáy xung đột khó kiểm soát. Trong bối cảnh này, cộng đồng quốc tế được kêu gọi đoàn kết, các bên cần kiềm chế để tránh kịch bản leo thang căng thẳng.

Iran tuyên bố đóng cửa Eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển dầu mỏ huyết mạch của thế giới, đồng thời cảnh báo không đảm bảo an toàn cho tất cả tàu thuyền đi vào khu vực này. Nhiều tàu chở dầu buộc phải điều chỉnh hải trình hoặc neo chờ để đánh giá tình hình an ninh.

Hoạt động hàng không toàn cầu cũng bị gián đoạn nghiêm trọng sau khi không phận nhiều quốc gia Trung Đông đóng cửa vì xung đột. Hơn 1.800 chuyến bay bị hủy, nhiều chuyến buộc phải đổi hướng hoặc quay lại điểm khởi hành. Một số cảng hàng không lớn như Dubai, Abu Dhabi và Doha tạm dừng hoạt động khi không phận bị phong tỏa.

Giới phân tích cảnh báo nếu bất ổn kéo dài, chuỗi cung ứng năng lượng và thương mại toàn cầu có thể tiếp tục chịu áp lực trong những ngày tới.

Ngày 1/3, truyền thông nhà nước Iran đưa tin nước này đã tiến hành các cuộc tấn công mới bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái nhằm vào Israel và các căn cứ quân sự của Mỹ trong khu vực, sau khi tấn công nhiều mục tiêu, trong đó có trụ sở Bộ Tổng tham mưu Israel. Nước Cộng hòa Hồi giáo cho biết đây là động thái đáp trả sau cuộc tấn công quy mô lớn do Mỹ và Israel phối hợp thực hiện ngày 28/2.

Hãng thông tấn bán chính thức ISNA của Iran dẫn tuyên bố của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) nêu rõ: "Đợt tấn công tên lửa và máy bay không người lái thứ sáu vào lãnh thổ Israel và các căn cứ quân sự của Mỹ trong khu vực đã bắt đầu". Đợt tấn công này nhắm vào 27 địa điểm, trong đó có căn cứ không quân Tel Nof, trụ sở Bộ Tổng tham mưu Israel và khu phức hợp công nghiệp quân sự lớn ở Tel Aviv. Tuyên bố của IRGC khẳng định sẽ kiên quyết đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ và Israel.

Trước đó, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian khẳng định sẽ "không bỏ qua" các cuộc tấn công vào nước này, cũng như việc Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei thiệt mạng, trong khi IRGC cũng tuyên bố sẽ “kiên quyết đáp trả”. Đây là các diễn biến tiếp theo sau khi truyền hình nhà nước Iran và hãng thông tấn IRNA xác nhận Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei đã thiệt mạng tại văn phòng làm việc ngày 28/2, khi “đang thực hiện các nhiệm vụ". Trước đó vài giờ, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông Khamenei đã thiệt mạng trong các vụ tấn công do Mỹ và Israel tiến hành ở Iran.