Hàn Quốc thắt chặt quản lý nền tảng giao đồ ăn

VTV.vn - Một trong những giải pháp đang được thảo luận tại Quốc hội Hàn Quốc là áp trần tổng chi phí sử dụng nền tảng giao đồ ăn ở mức 15% giá trị của mỗi đơn hàng.

Hàn Quốc phạt nặng hai ứng dụng giao đồ ăn

Gần 632 tỷ won, tương đương khoảng 467 triệu USD, là tổng mức phạt mà Ủy ban Thương mại Công bằng Hàn Quốc áp dụng đối với hai nền tảng giao đồ ăn Baemin và Coupang Eats. Đây là hai tên tuổi lớn, chiếm hơn 90% thị trường giao đồ ăn tại Hàn Quốc, tính theo giá trị đơn hàng trong năm 2025. Cụ thể, Baemin nắm giữ 58,45% thị phần, còn Coupang Eats nắm giữ 34,4%. Theo FTC, cả hai nền tảng đã tận dụng vị thế thống lĩnh thị trường này, để áp đặt các điều kiện kinh doanh không công bằng, nhằm hạn chế khả năng cạnh tranh của các đối thủ, đồng thời làm gia tăng gánh nặng chi phí cho các nhà hàng đối tác.

Anh Kim - chủ một nhà hàng ở Seoul vẫn nhớ những điều kiện ngặt nghèo mà anh nhận được từ nền tảng Coupang Eats cách đây hai năm. Anh bị yêu cầu bảo đảm giá bán, giá trị đơn hàng tối thiểu và các điều kiện kinh doanh trên Coupang Eats không kém ưu đãi hơn so với những gì nhà hàng áp dụng trên các nền tảng giao đồ ăn khác.

Anh cho biết: "Họ chất vấn tại sao chúng tôi bán 25.000 won trên nền tảng của họ nhưng lại để giá 23.000 won ở nơi khác. Họ thậm chí còn can thiệp cả vào giờ giấc kinh doanh".

Baemin sau đó cũng đưa ra cái gọi là yêu cầu "đối xử ưu đãi nhất", cấm người bán cung cấp cho bất kỳ nền tảng nào khác những điều kiện tốt hơn. Những nhà hàng không tuân thủ có thể bị loại khỏi các chương trình thành viên, khiến doanh thu sụt giảm đáng kể.

Ông Hwang Won Chul - Ủy viên thường trực Ủy ban Thương mại công bằng Hàn Quốc chia sẻ: "Hành vi này đã hạn chế cạnh tranh theo cách tương tự như sự thông đồng, với các điều kiện giao dịch giống hệt nhau áp đặt lên tất cả các nhà hàng".

FTC cũng cáo buộc Baemin đã tận dụng vị thế thị trường để ép buộc hoặc lôi kéo các nhà hàng chuyển sang sử dụng dịch vụ giao hàng riêng do chính hãng này cung cấp. Điều này khiến chi phí hoa hồng của các nhà hàng tăng lên, buộc họ phải nâng giá món ăn và giá trị đơn hàng tối thiểu để bảo vệ lợi nhuận.

Anh Kim Young Myung - Chủ nhà hàng cho biết: "Họ đưa ra mức hoa hồng miễn phí và phí giao hàng thấp hơn để thuyết phục chúng tôi tham gia dịch vụ của Baemin".

Theo FTC, các hành vi trên đã làm suy yếu cạnh tranh, cản trở những doanh nghiệp mới gia nhập thị trường và khiến người tiêu dùng phải chịu giá thực phẩm cao hơn. Cơ quan này kỳ vọng quyết định xử phạt sẽ giúp các nhà hàng có thêm quyền tự chủ trong định giá và tạo điều kiện cho những nền tảng mới cạnh tranh.

Hàn Quốc thắt chặt quản lý nền tảng giao đồ ăn - Ảnh 1.

Hàn Quốc phạt nặng hai ứng dụng giao đồ ăn - Ảnh chụp màn hình

Rủi ro từ sự phụ thuộc vào các nền tảng

Ngay sau khi án phạt được công bố, cả hai nền tảng đều bày tỏ không đồng tình với quyết định của FTC. Baemin cho biết đang xem xét kỹ phán quyết, trong khi Coupang Eats cho rằng mức phạt quá nặng và tuyên bố sẽ sử dụng các biện pháp pháp lý để phản đối quyết định xử phạt. Tuy nhiên, đằng sau cuộc tranh cãi về án phạt là một vấn đề lớn hơn. Đó là các nhà hàng nhỏ tại Hàn Quốc đang ngày càng phụ thuộc vào những nền tảng này để duy trì doanh thu, nhưng lại gặp nhiều bất lợi trong quan hệ kinh doanh với các ứng dụng.

Một nghiên cứu chính thức cho thấy, các nền tảng mang lại trung bình 36% doanh thu cho những nhà hàng được khảo sát tại Hàn Quốc. Đối với nhiều doanh nghiệp, dịch vụ giao hàng không còn là một lựa chọn tùy ý mà đã trở thành một kênh bán hàng cốt lõi. Các cơ sở kinh doanh nhỏ thường bất lợi hơn các chuỗi lớn do khả năng chống chịu chi phí thấp. Hơn nữa, điểm đánh giá và nhận xét của khách hàng tích lũy trên một nền tảng không dễ chuyển sang ứng dụng khác. Những rào cản này khiến cho nhiều nhà hàng khó rời bỏ nền tảng, ngay cả khi không hài lòng với mức phí và điều kiện kinh doanh ngày càng khó khăn.

Theo một khảo sát vừa được thực hiện với khoảng 18.000 nhà hàng tại Seoul, việc phụ thuộc sâu vào các ứng dụng giao đồ ăn tuy giúp doanh số tăng trưởng, nhưng lại làm sụt giảm biên lợi nhuận hoạt động của nhà hàng. Áp lực đáng chú ý nhất đến từ chi phí sử dụng dịch vụ. Khảo sát cho thấy, mức phí môi giới trung bình mà các ứng dụng giao đồ ăn thu trên mỗi đơn hàng là 8,2%, cao gần gấp đôi mức 4,5% mà các chủ quán cho là có thể chấp nhận. Hơn 40% chủ nhà hàng cho biết, họ sẽ phải tăng giá bán nếu phí giao hàng tiếp tục tăng. Như vậy, người tiêu dùng cũng có nguy cơ phải gánh thêm chi phí khi đặt đồ ăn qua ứng dụng.

Tranh luận về đề xuất áp trần phí giao đồ ăn

Trước sức ép từ các nhà hàng nhỏ, một trong những giải pháp đang được thảo luận tại Quốc hội Hàn Quốc là áp trần tổng chi phí sử dụng nền tảng giao đồ ăn ở mức 15% giá trị của mỗi đơn hàng. Tuy nhiên, đề xuất này lại đang tạo ra những tranh luận mới về cách phân bổ chi phí trong toàn bộ hệ sinh thái giao đồ ăn.

Theo đề xuất mới, tổng các khoản chi phí mà nhà hàng phải trả cho nền tảng, bao gồm phí hoa hồng, xử lý thanh toán, quảng cáo và giao hàng, sẽ bị giới hạn ở mức tối đa 15% giá trị đơn hàng. Những người ủng hộ cho rằng, đây là biện pháp cần thiết để bảo vệ các hộ kinh doanh nhỏ trước gánh nặng chi phí ngày càng lớn. Điều này được kỳ vọng sẽ giúp giảm chi phí, cải thiện lợi nhuận và hạn chế tình trạng các nền tảng tận dụng vị thế thị trường để áp đặt điều kiện bất lợi với các cơ sở kinh doanh.

Tuy nhiên, đề xuất này cũng vấp phải những lo ngại về cách phân bổ chi phí. Các tài xế cho rằng, chi phí giao hàng là khoản thù lao cho công việc vận chuyển thực tế, phụ thuộc vào quãng đường, thời gian và điều kiện giao nhận, chứ không tỷ lệ thuận với giá trị món ăn. Nếu gộp khoản này vào cùng mức trần, các nền tảng có thể phải cắt giảm tiền công tài xế hoặc thu hẹp dịch vụ.

Hàn Quốc thắt chặt quản lý nền tảng giao đồ ăn - Ảnh 2.

Một nghiên cứu chính thức cho thấy, các nền tảng mang lại trung bình 36% doanh thu cho những nhà hàng được khảo sát tại Hàn Quốc - Ảnh chụp màn hình

Các chuyên gia tại Đại học Quốc gia Chungnam trích dẫn một phân tích về chính sách áp trần phí giao đồ ăn 15% tại Mỹ. Theo đó, lợi nhuận nhà hàng được cải thiện, nhưng tổng phúc lợi xã hội, bao gồm lợi ích của người tiêu dùng và các nền tảng, lại giảm 8%. Khi nguồn thu bị giới hạn, nền tảng có thể chuyển gánh nặng chi phí sang người tiêu dùng hoặc giảm thù lao của tài xế, khiến chất lượng dịch vụ suy giảm. Khi đó, số lượng đơn hàng và doanh thu của nhà hàng trong dài hạn cũng có nguy cơ suy giảm.

Các cuộc tranh luận tại Hàn Quốc cho thấy, bài toán đặt ra không đơn thuần là giảm phí bao nhiêu, mà là làm thế nào phân bổ chi phí hợp lý giữa nhà hàng, nền tảng, tài xế và người tiêu dùng, để có thể vừa bảo vệ nhóm kinh doanh nhỏ nhưng cũng không làm xáo trộn toàn bộ hệ sinh thái giao đồ ăn.

Tin liên quan

FPT Polytechnic

Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bình luận không đăng nhập

Bạn không thể gửi bình luận liên tục.
Xin hãy đợi 60 giây nữa.