Câu chuyện về các cơ sở tái chế giấy gây ô nhiễm môi trường từng được phản ánh cách đây 5 tháng sau khi tỉnh Bắc Ninh hoàn tất việc đóng cửa toàn bộ các xưởng sản xuất tại các làng nghề, cụm công nghiệp không bảo đảm quy định.
Tuy nhiên, một thực tế đáng lo ngại hiện nay là các chủ xưởng đang tìm cách di dời máy móc đến các tỉnh thành khác để tiếp tục hoạt động. Trước nguy cơ ô nhiễm môi trường hiện hữu, một số địa phương như tỉnh Phú Thọ và tỉnh Lào Cai đã yêu cầu kiểm tra, giám sát chặt chẽ, đồng thời kiên quyết xử lý các cơ sở vi phạm pháp luật. Dẫu vậy, vì lợi nhuận lớn, nhiều đơn vị vẫn bất chấp các quy định của cơ quan chức năng, lén lút hoạt động chui ngay trong thời gian bị đình chỉ.
Ghi nhận thực tế tại thôn Toàn An, xã Đông Cuông, tỉnh Lào Cai, tiếng động cơ từ các cỗ máy bên trong khu nhà xưởng tái chế giấy vẫn vang lên dồn dập. Đáng chú ý, khi thấy sự xuất hiện của lực lượng chức năng và phóng viên, các dây chuyền sản xuất này lập tức đứng im nhằm đối phó.
Ông Trần Thống Nhất, Phó Chủ tịch UBND xã Đông Cuông xác nhận, hiện nay các cơ sở này đều chưa đáp ứng đủ điều kiện để hoạt động và chưa hoàn thiện hồ sơ về môi trường theo quy định. Trước đó, vào tháng 10 năm 2025, dãy nhà xưởng gồm 7 dây chuyền tại đây đã bị UBND xã xử phạt 138 triệu đồng do các lỗi vi phạm về xây dựng trái phép và bảo vệ môi trường. Thay vì khắc phục hậu quả, chủ đất nông nghiệp vẫn tiếp tục cho vận hành nhà xưởng một cách trái phép.
Tại hiện trường, dù nhà xưởng đã tạm dừng hoạt động khi có đoàn kiểm tra, nhưng lượng lớn nước thải vẫn liên tục chảy ra bể chứa, bốc mùi hôi thối nồng nặc không thể che giấu. Trong khi các công trình bảo vệ môi trường bị xem nhẹ, việc đầu tư xây dựng thêm nhà xưởng mới lại được ưu tiên thực hiện khẩn trương.
Toàn bộ thiết bị trong các dây chuyền đang lắp đặt đều là máy móc cũ kỹ được đưa lên từ các cơ sở bị "khai tử" tại Bắc Ninh. Với hình thức liên kết giữa người có đất và người có máy móc, nhiều nhà xưởng với công nghệ lạc hậu đã mọc lên tại Lào Cai, sẵn sàng bỏ qua các quy định pháp luật. Thậm chí, tại Cụm công nghiệp Âu Lâu, nhiều xưởng tái chế giấy dù tem niêm phong đã bị xé rách nhưng vẫn đồng loạt đóng cửa trốn tránh khi thấy ống kính máy quay, cho thấy sự thách thức đối với công tác quản lý nhà nước về môi trường tại địa phương.
Quyết liệt ngăn chặn tình trạng "nhờn luật" tại các cơ sở tái chế giấy hoạt động trái phép
Thực tế thời gian qua trên địa bàn tỉnh Lào Cai, hàng loạt cơ sở tái chế giấy đã bị các cơ quan chức năng, từ Sở Tài nguyên và Môi trường đến UBND các xã, phường, xử phạt vi phạm hành chính với số tiền lên đến hàng trăm triệu đồng mỗi cơ sở. Tuy nhiên, một bộ phận chủ lò sản xuất đang có dấu hiệu "nhờn luật" khi sẵn sàng chấp nhận nộp phạt để tồn tại và tiếp tục tái diễn hoạt động trái phép. Thực trạng này không chỉ gây ô nhiễm môi trường mà còn đặt ra bài toán cấp bách về công tác quản lý, giám sát của chính quyền địa phương nhằm tránh tạo ra những tiền lệ xấu trong việc chấp hành pháp luật.
Điển hình tại xã Đông Cuông, dù UBND xã đã yêu cầu chủ khu đất nông nghiệp phải tháo dỡ, di dời toàn bộ 3 nhà xưởng với diện tích lên đến 11.000m2 và buộc di chuyển các cơ sở tái chế đi nơi khác, nhưng đến nay việc khắc phục vẫn chưa được triển khai dù thời hạn cuối cùng đã trôi qua từ tháng 2.
Lý giải về việc các cơ sở này vẫn hoạt động trong thời gian phải tháo dỡ, lãnh đạo UBND xã Đông Cuông cho rằng do nhân lực mỏng nên việc giám sát chưa được thực hiện thường xuyên. Tương tự, tại phường Âu Lâu, dù có tổ hợp 5 nhà xưởng hoạt động chui nhưng các đợt kiểm tra định kỳ của chính quyền địa phương vẫn không phát hiện được sai phạm, chỉ đến khi có phản ánh của dư luận và báo chí thì cơ quan chức năng mới ghi nhận và hứa sẽ kiểm tra ngay lập tức.
Rõ ràng, việc phát hiện các nhà xưởng hoạt động trái phép là không khó bởi những nguồn thải ra môi trường, từ khói bụi trên trời đến nước thải dưới đất, đều rất rõ ràng và không thể che giấu. Các cơ sở tại cụm công nghiệp Âu Lâu trước đó từng bị xử phạt hai lần vì vi phạm phòng cháy chữa cháy và hoạt động khi chưa có giấy phép môi trường.
Theo tính toán, quá trình tái chế một tấn giấy phế liệu nếu trốn tránh chi phí xử lý môi trường có thể mang lại lợi nhuận khoảng 2,5 triệu đồng. Với công suất lên đến 100 tấn mỗi ngày, khoản lợi nhuận phi pháp này có thể lên tới hàng chục triệu đồng, tạo động lực để các chủ xưởng bất chấp pháp luật. Dù đại diện các cơ sở đưa ra những lý do như tạo công ăn việc làm cho bà con hay đang trong giai đoạn thua lỗ để biện minh, nhưng thực tế cho thấy đất đai đang bị hủy hoại và nguồn nước sông suối đang bị "nhuộm màu" bởi dòng nước thải độc hại chảy ra hằng ngày. Đã đến lúc các cấp chính quyền tỉnh Lào Cai cần có những biện pháp xử lý nghiêm minh, dứt điểm, không để lợi ích kinh tế của một nhóm nhỏ đánh đổi bằng môi trường sống của cả cộng đồng.
Bình luận (0)