Xung đột Iran đẩy NATO vào khủng hoảng mới?

Căng thẳng Iran đang đẩy NATO vào khủng hoảng mới, khi cuộc chiến giữa Mỹ - Israel và Iran làm lộ rõ những rạn nứt trong liên minh quân sự do Mỹ dẫn dắt. Theo Reuters, nhiều nhà phân tích và nhà ngoại giao cho rằng đây là một trong những thời điểm bất ổn nhất của NATO kể từ khi liên minh này ra đời.

Tổng thống Mỹ Donald Trump bày tỏ sự tức giận vì các nước châu Âu không điều hải quân tham gia mở lại tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz sau khi chiến sự bùng phát từ ngày 28/2. Trong một cuộc phỏng vấn, ông Trump cho biết đang cân nhắc khả năng rút Mỹ khỏi NATO.

Dù chưa có bước đi chính thức, phát biểu của ông Trump đã khiến châu Âu lo ngại Mỹ có thể không bảo vệ các đồng minh nếu xảy ra xung đột. Theo giới quan sát, điều đó làm suy yếu chính nền tảng phòng thủ tập thể vốn là trụ cột của NATO suốt nhiều thập kỷ.

Ông Max Bergmann, cựu quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ, nhận định NATO đang ở thời điểm tồi tệ nhất kể từ ngày thành lập. Trong khi đó, một số quan chức châu Âu bắt đầu xem việc tự bảo đảm an ninh mà không có Mỹ là kịch bản cần tính đến.

Tướng Francois Lecointre, cựu Tổng tham mưu trưởng quân đội Pháp, cho rằng sự tồn tại của NATO vẫn cần thiết, nhưng châu Âu phải chuẩn bị cho khả năng không còn Mỹ trong cấu trúc này. Ông cũng đặt câu hỏi về tương lai của liên minh nếu tình hình tiếp tục xấu đi.

Washington cho rằng NATO chưa hỗ trợ đầy đủ cho Mỹ trong cuộc khủng hoảng tại eo biển Hormuz, đồng thời phàn nàn việc một số đồng minh hạn chế sử dụng căn cứ và không phận. Ngược lại, phía châu Âu nói họ chưa nhận được yêu cầu cụ thể từ Mỹ.

Theo các nhà phân tích, dù luật Mỹ không cho phép Tổng thống đơn phương rút khỏi NATO nếu không có sự đồng ý của Thượng viện, ông Trump vẫn có thể làm suy yếu liên minh nếu từ chối triển khai quân đội Mỹ để bảo vệ các nước thành viên.

Một số ý kiến từ giới phân tích cho rằng ngay cả khi NATO không tan rã, quan hệ xuyên Đại Tây Dương sau cuộc khủng hoảng lần này cũng khó trở lại như trước.