Các tàu tên lửa của Iran tuần tra vùng biển thuộc lãnh thổ của Iran tại eo biển Hormuz vào thời gian và địa điểm cụ thể không được xác định. (Ảnh: AFP)
Theo các hãng tin Sepah News và Tasnim của Iran, Bộ Tư lệnh Trung tâm Iran Khatam al-Anbiya nhấn mạnh: "Mọi lực lượng vũ trang nước ngoài, đặc biệt là quân đội Mỹ mang tính xâm lược, nếu có ý định tiếp cận hoặc tiến vào eo biển Hormuz, sẽ bị tấn công". Đây được xem là cảnh báo trực tiếp và mạnh mẽ nhất của Tehran nhằm vào các lực lượng hải quân Mỹ trong thời gian gần đây.
Cơ quan này khẳng định sẽ "duy trì và kiểm soát an ninh eo biển Hormuz bằng toàn bộ năng lực", đồng thời yêu cầu các tàu thương mại và tàu chở dầu không được di chuyển qua khu vực nếu chưa có sự phối hợp với lực lượng vũ trang Iran đang triển khai tại đây. Theo phía Iran, việc đi lại không được cho phép có thể gây rủi ro nghiêm trọng đối với an toàn hàng hải.
Tuyên bố cứng rắn được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng sau khi Washington công bố triển khai chiến dịch Dự án Tự do (Project Freedom) nhằm hỗ trợ tàu thuyền mắc kẹt trong khu vực bắt đầu từ ngày 4/5.
Eo biển Hormuz bị gián đoạn từ khi xung đột bùng phát hôm 28/2 (Ảnh: Gallo Images)
Iran cũng chỉ trích hoạt động của Mỹ trên vùng biển quốc tế, cho rằng các lực lượng Mỹ "đã sử dụng hành vi cướp biển và đe dọa an ninh thương mại toàn cầu". Đồng thời, Tehran cảnh báo các đồng minh của Washington cần thận trọng, tránh những hành động có thể dẫn tới "hậu quả không thể đảo ngược", nhấn mạnh bất kỳ động thái nào làm gia tăng căng thẳng đều có thể khiến tình hình trở nên phức tạp hơn và đe dọa an toàn tàu thuyền trong khu vực.
Tướng Ali Abdollahi khẳng định Iran đã nhiều lần tuyên bố việc bảo đảm an ninh eo biển Hormuz thuộc thẩm quyền của lực lượng vũ trang nước này, đồng thời nhấn mạnh mọi hoạt động đi lại an toàn đều phải có sự phối hợp với Tehran.
Căng thẳng leo thang sau khi ngày 3/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo sẽ triển khai chiến dịch Dự án Tự do từ ngày 4/5 nhằm hộ tống các tàu trung lập rời khỏi eo biển Hormuz. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ cho biết chiến dịch sẽ huy động tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường, hơn 100 máy bay trên không và trên biển, các nền tảng không người lái đa nhiệm cùng khoảng 15.000 binh sĩ.
Trước đó, ông Trump cảnh báo mọi hành động cản trở chiến dịch sẽ "bị xử lý bằng biện pháp mạnh". Trong khi đó, phía Iran cho rằng việc Mỹ can thiệp vào cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.
Cảnh báo nguy cơ leo thang từ chiến dịch hộ tống tàu của Mỹ tại eo biển Hormuz
Ngày 4/5, giới chuyên gia quốc tế bày tỏ lo ngại về nguy cơ leo thang căng thẳng, thậm chí dẫn tới "thảm họa", liên quan đến kế hoạch hộ tống tàu thuyền của Mỹ tại eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược của thế giới.
Trả lời phỏng vấn kênh Al Jazeera, ông Harlan Ullman, chuyên gia thuộc Killowen Group và là cựu sĩ quan Hải quân Mỹ, nhận định môi trường tác chiến tại khu vực này tiềm ẩn nhiều rủi ro phức tạp. Theo ông, Iran sở hữu số lượng lớn thiết bị bay không người lái (UAV) cùng các tàu cỡ nhỏ có khả năng cơ động cao, điều có thể khiến bất kỳ chiến dịch quân sự nào cũng đối mặt với thách thức đáng kể.
Ông Ullman đặc biệt cảnh báo về kịch bản xấu khi xảy ra va chạm trực tiếp. Theo đó, nếu một tàu chiến Mỹ bị tấn công, Washington nhiều khả năng sẽ buộc phải đáp trả, kéo theo vòng xoáy leo thang khó kiểm soát. "Đó là điều không ai mong muốn", ông nhấn mạnh, đồng thời lưu ý rằng một sự cố đơn lẻ cũng có thể nhanh chóng biến thành khủng hoảng quân sự rộng lớn hơn.
Hình ảnh những tàu chở hàng đang neo đậu ngoài khơi gần eo biển Hormuz, nhìn từ bờ biển đá gần Khor Fakkan, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất, ngày 1/5/2026. (Ảnh: AP)
Bên cạnh những lo ngại về an ninh, chuyên gia này cũng đề cập khả năng chiến dịch Dự án Tự do của Mỹ có thể mang hàm ý ngoại giao nếu được chuẩn bị kỹ lưỡng. Ông bày tỏ kỳ vọng rằng động thái của Tổng thống Donald Trump không chỉ mang tính quân sự đơn thuần mà còn là một bước đi nhằm mở đường cho đối thoại, với sự tham gia trung gian của các quốc gia trong khu vực như Pakistan, Oman hoặc Saudi Arabia.
Theo ông Ullman, vai trò của các bên trung gian là đặc biệt quan trọng trong việc giảm căng thẳng và tạo điều kiện cho các cuộc tiếp xúc ban đầu giữa Mỹ và Iran. Những nỗ lực hậu trường như vậy, nếu tồn tại, có thể giúp hạn chế nguy cơ đối đầu trực tiếp và tạo nền tảng cho tiến trình ngoại giao lâu dài.
Tuy nhiên, chuyên gia này nhấn mạnh rằng giải pháp căn cơ cho cuộc khủng hoảng vẫn phải dựa trên đối thoại. Trước mắt, việc đảm bảo hoạt động thông suốt của eo biển Hormuz là ưu tiên hàng đầu, sau đó cần tiến tới các cuộc đàm phán kéo dài nhằm xử lý những vấn đề cốt lõi, trong đó có chương trình hạt nhân của Iran.
Đánh giá về triển vọng của chiến dịch, ông Ullman cho rằng kết quả sẽ phụ thuộc vào mức độ tính toán và chuẩn bị của Washington. Nếu đây là bước đi được cân nhắc kỹ lưỡng, nó có thể góp phần mở ra cơ hội giảm căng thẳng. Ngược lại, nếu thiếu tính toán và dẫn tới đối đầu quân sự, hệ quả có thể rất nghiêm trọng đối với an ninh khu vực và quốc tế.
Bình luận (0)