Luật sư nói gì khi bào chữa cho các bị cáo trong vụ Công ty Hoàng Dân

Chiều 1/4, (Toà án Nhân dân) TAND TP Hà Nội tiếp tục phiên tòa sơ thẩm xét xử bị cáo Hoàng Văn Thắng, cựu Thứ trưởng Bộ NN&PTNT (cũ) cùng 22 bị cáo trong vụ án đưa và nhận hối lộ, vi phạm quy định về đấu thầu, vi phạm quy định về kế toán xảy ra tại Bộ NN&PTNT (cũ), Công ty TNHH Một thành viên Đầu tư và Xây dựng Hoàng Dân (Công ty Hoàng Dân) và một số đơn vị, địa phương liên quan.

Tại phần tranh tụng, các luật sư đều mong muốn Hội đồng xét xử (HĐXX) xem xét, giảm nhẹ hình phạt cho thân chủ.

Là người đầu tiên bào chữa, luật sư Bùi Tuấn Anh - bảo vệ cho bị cáo Nguyễn Văn Dân cho biết, thân chủ bị truy tố về 3 tội danh gồm "Đưa hối lộ", "Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng" và "Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng". Luật sư không tranh luận về tội danh, đồng thuận với các tình tiết giảm nhẹ VKS đề nghị, song cho rằng mức án là quá nghiêm khắc, cần xem xét giảm nhẹ thêm khi lượng hình.

Theo luật sư, sai phạm của bị cáo xuất phát từ áp lực duy trì hoạt động doanh nghiệp xây lắp, buộc phải tìm kiếm dự án để có việc làm. Luật sư cho rằng việc "chung chi" là sai, nhưng mục đích cuối cùng là để doanh nghiệp tồn tại, đảm bảo việc làm và thanh toán khối lượng thi công.

Luật sư cũng nhấn mạnh bị cáo đã chủ động khai báo hành vi đưa hối lộ ngay từ đầu, đề nghị HĐXX áp dụng chính sách khoan hồng tại khoản 7, Điều 364 - BLHS và Nghị quyết 03/2020 của Hội đồng Thẩm phán TANDTC để xem xét chính sách khoan hồng ở mức cao nhất có thể.

Về thiệt hại hơn 251,7 tỷ đồng trong hành vi đấu thầu, luật sư bày tỏ băn khoăn, cho rằng các gói thầu đều trúng với giá thấp hơn hoặc bằng dự toán, thậm chí tiết kiệm ngân sách. Theo lập luận bào chữa, không có căn cứ cho thấy các bị cáo cấu kết nâng khống giá để chiếm đoạt tiền Nhà nước.

Luật sư cho rằng khoản thiệt hại trong hành vi đấu thầu thực chất được tính từ giá trị các hóa đơn GTGT không hợp pháp, hóa đơn nâng khống do bị cáo Dân chỉ đạo mua để hợp thức hóa đầu vào khi thanh quyết toán. Đây là hành vi phát sinh sau giai đoạn trúng thầu, ký hợp đồng, thuộc quá trình thi công và quyết toán công trình, có liên hệ chặt chẽ với sai phạm về kế toán đã bị truy tố riêng.

Theo luật sư, cần xem xét thực tế khi các dự án liên quan đều đã hoàn thành, được nghiệm thu, quyết toán và đưa vào sử dụng đúng mục đích; không xảy ra tình trạng công trình bỏ dở, vật tư lãng phí, chất lượng kém hay phải sửa chữa lớn. Các dự án hiện vẫn phát huy hiệu quả trong tưới tiêu, chống hạn và phục vụ sản xuất nông nghiệp.

Luật sư cũng cho biết, bị cáo dân và gia đình đã nộp khắc phục hậu quả vụ án 15 tỷ đồng, cùng 75 cây vàng bị thu giữ, tổng giá trị tạm tính gần 45 tỷ đồng. Bên cạnh đó, trong quá trình xét xử, người nhà bị cáo tiếp tục nộp thêm số tiền 20 tỷ đồng từ giao dịch chuyển nhượng một thửa đất không bị kê biên, số tiền này đã được nộp vào tài khoản của cơ quan thi hành án. Luật sư đề nghị HĐXX ghi nhận sự nỗ lực khắc phục hậu quả của bị cáo Dân và gia đình.

Từ đó, luật sư đề nghị HĐXX xem xét các tình tiết như bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, tích cực hợp tác, tự nguyện khắc phục hậu quả; đồng thời cân nhắc nhân thân tốt, phạm tội lần đầu, có đóng góp trong sản xuất kinh doanh, tạo việc làm và là trụ cột gia đình. Trên cơ sở này, đề nghị áp dụng Điều 51, Điều 54 BLHS để tuyên mức án dưới khung VKS đề nghị.

Cùng trong phần tranh luận, luật sư Đỗ Hữu Đĩnh - bào chữa cho bị cáo Hoàng Văn Thắng, cựu Thứ trưởng Bộ NN&PTNT cũ cho rằng, động cơ phạm tội của bị cáo xuất phát từ mong muốn lựa chọn nhà thầu đủ năng lực, phù hợp để triển khai dự án hiệu quả. Việc nhận tiền từ Công ty Hoàng Dân, theo luật sư, không nhằm thực hiện hành vi trái pháp luật mà gắn với quá trình hỗ trợ triển khai dự án.

Luật sư nhận định hành vi của bị cáo mang tính chất giản đơn, mức độ không nghiêm trọng, mục đích không vì vụ lợi cá nhân mà nhằm thúc đẩy tiến độ, chất lượng công trình. Theo đó, trong bối cảnh thời điểm xảy ra vụ án, bị cáo có nhận thức chưa đầy đủ, chưa phân định rõ giữa "tiền cảm ơn" và "tiền hối lộ", dẫn đến hành vi sai phạm mang tính chủ quan.

Từ các phân tích trên, luật sư cho rằng bị cáo Hoàng Văn Thắng có quá trình công tác nghiêm túc, nhiều đóng góp, giữ vai trò lãnh đạo và có ý thức phòng, chống tham nhũng. Do đó, đề nghị HĐXX xem xét áp dụng mức án từ 3 năm đến 3 năm 6 tháng tù.

Luật sư Nguyễn Đức Thịnh - bào chữa cho bị cáo Trần Tố Nghị cho biết, trong suốt quá trình điều tra, truy tố và tại phiên tòa, bị cáo luôn thành khẩn khai báo, thừa nhận hành vi sai phạm. Vì vậy, luật sư không tranh luận về tội danh mà tập trung trình bày các tình tiết giảm nhẹ, đề nghị HĐXX áp dụng tối đa chính sách khoan hồng.

Theo luật sư, ngay từ giai đoạn điều tra, bị cáo đã vận động gia đình nộp lại toàn bộ 13 tỷ đồng nhận từ doanh nghiệp, thể hiện rõ thái độ ăn năn, quyết tâm khắc phục hậu quả. Ngoài ra, trong hơn 40 năm công tác, bị cáo được Nhà nước, Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương ghi nhận bằng nhiều danh hiệu, khen thưởng.

Luật sư cũng đề nghị HĐXX xem xét yếu tố tuổi tác khi bị cáo hiện đã 68 tuổi, sức khỏe giảm sút, lẽ ra được an hưởng tuổi hưu nhưng phải đứng trước tòa trả giá cho sai phạm. Việc mất đi uy tín, danh dự sau nhiều năm công tác được cho là bài học sâu sắc đối với bị cáo.

Từ đó, luật sư đề nghị HĐXX áp dụng thêm các tình tiết giảm nhẹ, tạo điều kiện để bị cáo sớm trở về, sửa chữa lỗi lầm và tiếp tục đóng góp cho xã hội.

Các luật sư khác cũng đồng loạt đề nghị HĐXX xem xét triệt để các tình tiết giảm nhẹ, tạo điều kiện cho các bị cáo sớm tái hòa nhập xã hội.

Trước đó, vào sáng 1/4 đại diện VKS đề nghị tuyên phạt bị cáo Hoàng Văn Thắng, cựu Thứ trưởng Bộ NN&PTNT cũ từ 4-5 năm tù về tội "Nhận hối lộ".

Nguyễn Văn Dân (Giám đốc Công ty Hoàng Dân) bị đại diện VKS đề nghị các mức án gồm: Từ 2-3 năm tù về tội "Đưa hối lộ", từ 8-9 năm tù về tội "Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng", từ 3-4 năm tù về tội "Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng" . Tổng hợp hình phạt chung đối với cả 3 tội, bị cáo Dân bị đề nghị mức án từ 13-16 năm tù.

Các bị cáo còn lại bị đề nghị các mức án từ 30 tháng tù nhưng cho hưởng án treo đến 7 năm tù về các tội danh như đã nêu trên.