Kỳ vọng xuất khẩu nông lâm thủy sản năm 2026 đạt từ 73-74 tỷ USD

Tập trung nhiều nhóm giải pháp theo chuỗi “vùng nguyên liệu - tiêu chuẩn - chế biến - logistics - thị trường” để tạo sự bứt phá về giá trị

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến cho biết, trên nền tảng kết quả đạt được năm 2025, trước yêu cầu của giai đoạn phát triển mới, năm 2026 được xác định là năm bản lề thực hiện mục tiêu giai đoạn 2026–2030, với mục tiêu kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản đạt từ 73–74 tỷ USD, đòi hỏi ngành tiếp tục kiên định với định hướng mở cửa thị trường và thúc đẩy xuất khẩu hiệu quả.

Thứ trưởng Phùng Đức Tiến nhận định, năm 2026 được dự báo còn nhiều khó khăn hơn năm 2025. Tuy nhiên, ngành đã có bề dày kinh nghiệm hơn 40 năm đổi mới, đặc biệt là quá trình tái cơ cấu sản xuất nông nghiệp trong những năm gần đây đã tạo nền tảng vững chắc.

Ngành đã bắt nhịp tốt hơn với thị trường quốc tế và từng bước thực hiện xoay trục thị trường. Ngoài các thị trường truyền thống, xuất khẩu sang châu Âu và châu Phi đạt mức tăng trưởng khá. Đây là những thị trường rất tiềm năng, bên cạnh các thị trường châu Á và các thị trường ngách. Khu vực Trung Đông vẫn còn dư địa lớn để khai thác.

Mặc dù Hoa Kỳ áp thuế đối ứng, song nhờ nền tảng tái cơ cấu sản xuất, sự chủ động của doanh nghiệp trong xúc tiến thương mại, tổ chức sản xuất và xây dựng vùng nguyên liệu bài bản, ngành nông nghiệp hoàn toàn có cơ sở để phấn đấu xuất khẩu đạt từ 73–74 tỷ USD trong năm 2026, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến chia sẻ.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, năm 2026, khó khăn, thách thức tiếp tục gia tăng, nhất là tác động của biến đổi khí hậu; suy giảm tài nguyên, ô nhiễm môi trường và suy thoái đa dạng sinh học, ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh lương thực và sinh kế người dân. Trong bối cảnh yêu cầu quản lý ngày càng toàn diện, việc thực hiện các cam kết quốc tế về giảm phát thải, tăng trưởng xanh, bảo tồn thiên nhiên và chuyển đổi mô hình nông nghiệp phát thải thấp đặt ra áp lực lớn về nguồn lực và năng lực quản lý.

Trước yêu cầu đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục tăng cường quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, nâng cao khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu; phát huy hiệu quả nguồn lực đất đai, nước, rừng và đa dạng sinh học phục vụ phát triển nông nghiệp bền vững và kinh tế - xã hội đất nước.

Để tạo bứt phá về giá trị, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tập trung nhiều nhóm giải pháp theo chuỗi “vùng nguyên liệu - tiêu chuẩn - chế biến - logistics - thị trường” để tạo sự bứt phá về giá trị.

Đó là chuẩn hóa vùng nguyên liệu theo “đơn hàng thị trường”. Mở rộng mã số vùng trồng/ao nuôi, quản lý chất lượng đầu vào, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc; tổ chức sản xuất theo tiêu chuẩn (GAP, hữu cơ, bền vững), giảm rủi ro cảnh báo và trả hàng.

Ngành đẩy mạnh chế biến sâu và đa dạng hóa sản phẩm. Ưu tiên đầu tư công nghệ chế biến, bảo quản, đóng gói; phát triển sản phẩm tinh chế, tiện lợi…, tận dụng phụ phẩm để tạo chuỗi giá trị mới (thức ăn, vật liệu sinh học, chiết xuất…).

Để giảm chi phí logistics để tăng biên giá trị cần phát triển kho lạnh, chuỗi lạnh, trung tâm logistics vùng; tối ưu vận tải, cửa khẩu/cảng; chuẩn hóa quy trình số để rút ngắn thời gian thông quan và giảm chi phí tuân thủ. Đặc biệt, ngành nâng cấp năng lực tiếp cận thị trường và thương hiệu quốc gia. Đó là việc đẩy mạnh đàm phán mở cửa thị trường, xử lý rào cản kỹ thuật; dự báo thị trường và cảnh báo sớm rào cản kỹ thuật để doanh nghiệp chủ động. Cùng với đó là xây dựng thương hiệu ngành hàng, chỉ dẫn địa lý, marketing theo phân khúc; chuyển mạnh từ bán “nguyên liệu” sang bán “sản phẩm có câu chuyện, có chuẩn”.

Một điểm nhấn nữa là ngành chuyển đổi xanh để vào phân khúc giá cao. Đo lường/giảm dấu chân carbon, chứng nhận bền vững; thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn và sản xuất phát thải thấp để vào các thị trường, chuỗi bán lẻ cao cấp.

Năm 2025, tình hình thế giới diễn biến phức tạp, đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức. Căng thẳng thương mại gia tăng, cùng với các yêu cầu cao hơn về truy xuất nguồn gốc, quy định an toàn thực phẩm trong xuất khẩu nông sản... làm ảnh hưởng tới tăng trưởng, phát triển kinh tế. Trong nước, thiên tai, thời tiết cực đoan diễn biến bất thường, gây thiệt hại lớn về người, tài sản và tình hình sản xuất nông nghiệp.

Trong bối cảnh đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã bám sát chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và yêu cầu của thực tiễn; chỉ đạo, điều hành “chủ động, quyết liệt, linh hoạt, đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm ngay từ những ngày đầu, tháng đầu của năm 2025”. Nhờ đó, sản xuất trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản duy trì ổn định và tiếp tục phát triển, bảo đảm nguồn cung lương thực, thực phẩm thiết yếu (lúa gạo, cây ăn quả, thịt hơi, sữa tươi, trứng gia cầm, thủy sản…) đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước, góp phần bảo đảm vững chắc an ninh lương thực quốc gia và thúc đẩy xuất khẩu.

Toàn ngành đã hoàn thành và vượt 9/9 chỉ tiêu Chính phủ giao; đặc biệt, tăng trưởng ngành đạt 3,78%; tổng kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản đạt 70,09 tỷ USD, tăng 12% so với năm trước. Các chỉ tiêu xã hội và môi trường tiếp tục được cải thiện rõ nét.